Bộ 1 - Bài 1.8 - bài bản lề

Một trang tài liệu, bốn chỗ rụng, bốn chữ ký

BỐN CHỖ TRÊN MỘT TRANG Bản này mang đủ ba màu của tập 1, vì bốn chỗ rụng nằm trên cùng một trang lại thuộc ba kiểu chỗ hỏng khác nhau - mỗi màu trỏ về những bài đã nói về đúng kiểu ấy. Ba cột dưới đây không phải ba mức quan trọng, mà là ba cách đọc cùng một trang.

Artefact dựng lại - đã đổi tên đơn vị và loại thủ tục, giữ nguyên cấu trúc câu

Mục 3.2 - yêu cầu chức năng - ba vòng rà soát - bốn chữ ký - không một ý kiến nào

3.2.1 Hệ thống cho phép công dân nộp hồ sơ trực tuyến 24/7.

3.2.2 Hồ sơ hợp lệ được chuyển tự động tới cán bộ thụ lý trong vòng 05 phút.một chữ, hai phòng, hai nghĩa

3.2.3 Cán bộ thụ lý kiểm tra và cập nhật trạng thái hồ sơ theo quy trình 9 bước tại Phụ lục 2.chín bước trên giấy, sáu bước ngoài đời

3.2.4 Hệ thống hiển thị danh sách hồ sơ sắp đến hạn để cán bộ chủ động xử lý.

3.2.5 Thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn tối thiểu 30% so với hiện tại.một con số không có phép đo

3.2.6 Bổ sung nút "Xuất báo cáo" trên màn hình danh sách để lãnh đạo theo dõi.một giải pháp, ghi thẳng vào đặc tả

3.2.2Một chữ hai nghĩa làm mốc bắt đầu tính giờ không xác định

3.2.4Mốc không xác định thì cái hạn đếm từ đâu cũng không xác định

3.2.5Hạn không xác định thì chỉ tiêu 30% không đo được

Vòng ràKhông đo được thì không ai phản đối được, nên nó qua

3.2.6Danh sách theo hạn không dùng được, nên có người xin một giải pháp thay thế

Không dòng nào trong chuỗi ấy sai khi đọc một mình. Đó là lý do bốn người ký, và đây không phải chuyện đọc ẩu hay thiếu chuyên môn. Nhưng phải nói rõ: chuỗi này là bản dựng lại sau bốn năm, khi đã biết hệ thống chạy ra sao. Ngồi trước trang giấy hôm ấy thì người viết không thấy chuỗi nào cả, và không có cách nào chứng minh nó có thật đúng như vậy - hay chỉ là một trật tự gán vào cho dễ hiểu. Cái chắc chắn chỉ là bốn chỗ ấy đều có mặt trên cùng một trang, và cả bốn đều đi qua ba vòng rà soát.

Cách đọc 1

Đọc theo dòng

Cái bốn người rà soát đã thấy, và họ thấy đúng

3.2.1 rõ ràng, kiểm đượcKhông có chỗ nào để hỏi lại
3.2.2 có con số, có mốc thời gianTrong vòng 05 phút - đo được
3.2.3 dẫn chiếu phụ lục đàng hoàngPhụ lục do chính đơn vị cung cấp, đúng văn bản đã ban hành
3.2.5 có chỉ tiêu định lượngĐúng thứ mà mọi hướng dẫn viết yêu cầu đều bảo phải có
Người rà cẩn thận sẽ trả lại với một dấu tíchVà bốn người đã làm đúng như vậy. Người đọc trang đó là người mà tác giả vẫn hỏi ý mỗi khi bí
Bốn năm sau đọc lại vẫn thấy ổnĐó mới là chỗ đáng nói

Cách đọc 2

Đọc theo chữ đầu tiên

Bốn chỗ rụng, ba kiểu chỗ hỏng

3.2.2 - từ ai cũng hiểu"Hợp lệ" - đủ giấy tờ, hay đủ điều kiện pháp lýHai phòng, mỗi bên đúng theo phần việc mình chịu. Không ai thấy cần hỏi lại, vì chữ ấy ai cũng dùng hằng ngày
3.2.3 - quy trình trên giấyChín bước trong phụ lục, sáu bước đếm được ngoài đờiBa bước còn lại có thật, chỉ là gộp vào nhau ở một thao tác không ai gọi tên, và một bước thực tế làm ở cuối chứ không phải ở giữa
3.2.5 - bản nén"Rút ngắn 30% so với hiện tại" - hiện tại là bao nhiêuCon số ấy không có trong tài liệu, không có trong phụ lục. Bốn năm sau tìm thấy trong một bản tổng kết, không kèm cách đo. Từ chính trang này thì nó không phân xử được đạt hay trượt
3.2.6 - bản nén, chiều ngượcMột cái nút được thêm ở vòng rà thứ hai3.2.4 đã có danh sách hồ sơ sắp đến hạn rồi. Nếu danh sách đó dùng được thì cần gì xuất thêm ra Excel

Cách đọc 3

Đọc theo quan hệ

Chỗ hỏng không nằm trong câu

Nó nằm ở quan hệ giữa các câuMà quan hệ thì không hiện ra khi đọc lần lượt từ trên xuống - nó chỉ hiện ra khi hỏi một dòng phụ thuộc vào dòng nào
Rà soát từng dòng dùng sai đơn vị đọcNên thêm một vòng rà nữa cũng không tới được chỗ đó. Trang này đã có ba vòng
Một danh từ dùng lại trông như một sự nhất quánChứ không trông như một giả định. Đó là chỗ hay đứt nhất
Chỗ đáng nói ở 3.2.6 không phải giả thuyết đúng hay saiLà ở vòng rà thứ hai, khi có người đề nghị thêm một cái nút, đã không ai hỏi vì sao cái danh sách đang có chưa đủ dùng
Cái học được không phải năng lực nhìn xuyên qua một trang tài liệuChỉ là biết chỗ nào đáng nhìn
Phép thử cuối tuầnMở một tài liệu do chính bạn viết, cách đây ít nhất sáu tháng, đã ký, đã chạy, đã bàn giao. Tìm một danh từ xuất hiện ở nhiều hơn một dòng, rồi tự hỏi hai lần đó có cùng nghĩa không

Lượt đọc thêm trước khi gửi đi

Không đọc câu, chỉ đi tìm ba thứ. Đây không phải một quy trình và nó không có tên - chỉ là ba chỗ mà bốn bài trước đã chỉ ra, gom lại và soi lên cùng một mặt giấy.

Danh từ nào xuất hiện ở nhiều hơn một dòngHợp lệ - đến hạn - hoàn tất - xử lý xong. Với mỗi cái, kiểm xem hai lần xuất hiện có cùng một nghĩa không
Con số nào không có câu nào giải thích vì sao là con số ấyKhông phải để bắt bỏ con số đi, mà để biết rằng nó hiện chưa có gì đỡ
Câu nào mô tả một thứ hệ thống nên có, thay vì một tình huống ai đó đang gặpKhông phải để gạch đi, mà để hỏi thêm một câu trước khi đóng nó vào phần mềm

Khi nào đừng soi lượt thứ hai

Biên bản nội bộ, đọc xong rồi cấtSoi kỹ tốn khoảng nửa buổi cho một tài liệu vài chục trang, cộng vài cuộc trao đổi phát sinh mà lẽ ra không có
Định lấy tài liệu của đồng nghiệp ra tậpRất dễ dừng lại ở kết luận "người viết ẩu", và dừng ở đó thì chẳng học được gì
Định thêm một vòng rà soát nữaKhông phải chỗ thiếu. Cái phải đổi là đơn vị đọc, không phải số lượt đọc

Thang đo: tài liệu nào đáng soi lượt thứ hai

Cái sắp thành phụ lục hợp đồng, cái mà bốn năm sau vẫn có người mở ra để chỉ tay vào. Trang 3.2 kia là phụ lục hợp đồng. Một biên bản nội bộ đọc xong rồi cất thì không đáng nửa buổi ấy.

Tìm được một danh từ hai nghĩa thì nó nói gì

Nó chưa chứng minh tài liệu đó đã gây ra thiệt hại gì. Rất nhiều tài liệu có chỗ như vậy mà dự án vẫn chạy trơn. Nó cũng chưa chứng minh bạn viết kém. Cái duy nhất nó cho biết là ở chỗ đó, trang giấy không tự đứng được - muốn biết nó đúng hay sai thì phải đi hỏi người, mà bạn thì đang cầm một tài liệu được viết ra để khỏi phải đi hỏi người.

Trang đặc tả ở trên là artefact dựng lại; các con số, dòng trích và tên mục là phần dựng. Nhãn ở đây là nhãn hành vi - mô hình tư duy, không phải đặc tả hệ thống.